Poranna kawa

Kawa to roślina, która zrobiła na świecie zawrotną karierę. Miliony osób rozpoczyna dzień o filiżanki kawy. Historia kawy jest bardzo stara i wywodzi się z Etiopii, jej odkrycie przypisuje się kozom, które zjadając listki i owoce kawy stawały się ożywione i wesołe, co zaobserwowali pasterze, i co zaowocowało rozpoczęciem uprawy kawy.

Współcześnie kawa ze względu na wrażliwość na temperatury uprawiana jest w gorącym klimacie, w strefie podzwrotnikowej, w 50 państwach na świecie, zaś jej największym producentem jest Brazylia.

Znanych jest wiele gatunków kawy; różnią się one między sobą wielkością i kształtem ziaren, barwą, smakiem i zapachem. Najlepsza z nich, o aromatycznym i bogatym smaku, jest kawa arabica. Rośnie ona na dużych wysokościach, na stromych górskich stokach.

Nasiona kawy zawierają: olejki eteryczne, 11% tłuszczów, 13% białka, od 0,3 do 2,5% kofeiny, mniejsze ilości adeniny, guaniny oraz 11% wody. Kawa jest jednym z najbogatszych źródeł kofeiny, jedna filiżanka małej czarnej (150 ml) zawiera jej 120 mg. Oddziaływanie kawy jest dłuższe i silniejsze na osoby pijące ją regularnie, kilka razy dziennie. Organizm wchłania kofeinę z przewodu pokarmowego już kilkanaście minut po wypiciu kawy, ale najsilniej działa ona dopiero 3 – 4 godziny później. Kofeina wpływa na organizm człowieka na wiele sposobów. Powoduje pobudzeni ośrodkowego układu nerwowego, stymuluje psychiczną i fizyczną wydolność organizmu. Ponadto przyśpiesza przemianę materii i zwiększa wydalanie ciepła z organizmu. Dlatego więc kawę coraz częściej włącza się w skład diet odchudzających. Kofeina jest również składnikiem leków przeciwbólowych i tabletek stosowanych przeciw przeziębieniu.

Kofeina jest substancją toksyczną i pita w większych ilościach powoduje uzależnienie. Niektórzy porównują ten efekt z działaniem nikotyny lub nawet heroiny. Złe poranne samopoczucie może więc być często spowodowane objawami abstynencji po godzinach nocnych, kiedy organizm nie był poddawany działaniu kofeiny.

Zatem w piciu kawy należy zachować umiar, wystarczy 100 – 200 ml aby uzyskać pożądany efekt pobudzenia. Najlepiej wypić filiżankę kawy rano i powtórzyć tę dawkę po południu. Według lekarzy nie powinno się spożywać więcej niż 6 filiżanek dziennie, większe ilości mogą prowadzić do delirium. Śmiertelna dawka to wypicie 75 filiżanek mocnej kawy w ciągu pół godziny.
Osoby z wysokim ciśnieniem tętniczym, schorzeniami nerek i serca powinny wypijać jeszcze mniej kawy (maksymalnie filiżankę dziennie) lub stopniowo ograniczać spożycie tego napoju.

Picie kawy bezkofeinowej (o zawartości poniżej 0,09% kofeiny) jest bardziej szkodliwe niż picie naturalnego produktu, ze względu na substancje użyte przy usuwaniu kofeiny (chlorek metylenu i octan etylu).